|
W organizmie ludzkim rozróżniamy
następujące układy:
- układ moczowo płciowy
- układ wydalniczy
Omówiłem te, których znajomość jest
niezbędna dla ratownika:
|
Układ nerwowy |

1 - mózg,
2 - nerwy czaszkowe,
3 - rdzeń kręgowy,
4 - nerwy rdzeniowe
|
Jest to zespół komórek, tkanek i
narządów wykonujących następujące czynności:
- odbieranie bodźców,
- przekształcanie ich w pobudzenia nerwowe, które
nerwami prowadzone są do ośrodkowego układu nerwowego, i tam
przetwarzane,
- przesyłanie pobudzeń nerwowych do narządów całego
ciała.
Układ nerwowy człowieka dzieli się na:
a) układ mózgowo-rdzeniowy, w którego skład wchodzi:
- ośrodkowy układ nerwowy obejmujący mózg, rdzeń
kręgowy i rdzeń przedłużony
- obwodowy układ nerwowy w skład którego wchodzą
nerwy
b) układ autonomiczny zawiadujący czynnościami wewnętrznymi
ustroju.
Ratownika powinny zainteresować najbardziej dwa ośrodki znajdujące
się w rdzeniu przedłużonym, ośrodek naczynioruchowy i ośrodek
oddechowy. Są one odpowiedzialne za tzw. odruch na nurkowanie. Woda
działająca jako bodziec na receptory błony śluzowej, jamy
nosowej i skóry twarzy powoduje wysyłanie impulsu do ośrodków w
rdzeniu przedłużonym. ta informacja jest przetwarzana i drogą
nerwu błędnego powoduje odruchowe zatrzymanie oddychania,
zwolnienie czynności serca i uogólnione zwężenie naczyń z wyjątkiem
naczyń mózgu i serca. Odruch ten pozwala z chwilą zanurzenia się
pod wodę oszczędzić zapasy tlenu z przeznaczeniem dla serca i mózgu.
|
| |
|
Układ krążenia
|
1. Żyła szyjna prawa, 2.
Żyła podobojczykowa prawa,
3. Żyła główna górna, 4.
Prawy przedsionek serca,
5. Prawa komora serca, 6.
Żyła główna dolna,
7. Żyła wątrobowa, 8.
Żyła wrotna, 9. Żyła udowa lewa,
10. Tętnica szyjna lewa, 11.
T. podobojczykowa lewa,
12. Aorta, 13. T. płucna
lewa, 14. Lewy przedsionek serca,
15. Pień płucny, 16.
Lewa komora serca,
17. T. wątrobowa, 18.
T. krezkowa, 19. T. biodrowa wspólna,
20. T. biodrowa wewnętrzna
lewa,
21. T. biodrowa zewnętrzna
lewa, 22. T. udowa lewa
|
Głównym zadaniem układu
krążenia jest rozprowadzenie w obrębie ustroju tlenu i składników odżywczych
oraz udział w wydalaniu zbędnych i szkodliwych produktów przemiany
materii.
Naczynia krwionośne dzielą się na tętnice, które odprowadzają krew z
serca i żyły, doprowadzające krew do serca. Między systemem naczyń tętniczych
i żylnych znajduje się gęsta sieć naczyń włosowatych.
Układ krążenie podzielony jest na:
a) krążenie małe (płucne) - jest ono odpowiedzialne za zaopatrzenie
organizmu w tlen i wydalenie z ustroju dwutlenku węgla. Z serca tętnicami
płucnymi przez naczynie włosowate do pęcherzyków płucnych. Stamtąd
też pobierany jest tlen i transportowany wraz z krwią żyłami płucnymi
do serca;
b) krążenie duże (odżywcze) - jest ono odpowiedzialne za zaopatrzenie
komórek organizmu w substancje odżywcze i tlen oraz za odebranie produktów
przemiany materii. Krew bogata w tlen i składniki odżywcze poprzez
system naczyń tętniczych doprowadzana jest do obszaru naczyń włosowatych,
za pośrednictwem, których oddaje ona komórkom substancje niezbędne do
życia, a zabiera CO2 i inne produkty przemiany materii. Krew ta powraca
żyłami do serca, skąd ponownie dostaje się do krążenia płucnego.
Serce jest samoczynnie i rytmicznie pracującą pompą mięśniową, która
zapewnia stały przepływ krwi przez tętnice, naczynia włosowate i żyły.
Za automatyzm serca jest odpowiedzialny układ bodźcowo-przewodzący
serca, który znajduje się pomiędzy komórkami mięśnia sercowego. Jest
on kontrolowany przez wyższe struktury mózgowe za pośrednictwem nerwu błędnego.
Góra
strony
|
| |
|
Układ
oddechowy
|
 |
Zespół narządów, których
zadaniem jest pobranie tlenu z powietrza atmosferycznego oraz
wydalenie dwutlenku węgla z organizmu nazywamy układem
oddechowym.
Układ oddechowy składa się z:
a) części przewodzącej, w skład której wchodzą:
- jama ustna,
- jama nosowa,
- gardło,
- krtań,
- tchawica,
- oskrzela (prawe i lewe),
- oskrzeliki
b) części oddechowej, w skład, której wchodzą:
- pęcherzyki płucne.
Oplecione są one od zewnątrz siecią naczyń włosowatych. Przez
ściany tych naczyń do pęcherzyków przenika CO2, a z pęcherzyków
płucnych do naczyń przechodzi O2.
Wdech jest spowodowany powiększeniem objętości klatki
piersiowej w wyniku skurczu mięśni oddechowych, z których głównym
jest przepona.
Do wydechu dochodzi natomiast dzięki sprężystości ścian
klatki piersiowej.
Za częstość i głębokość wdechów odpowiedzialny jest ośrodek
oddechowy mieszczący się w rdzeniu przedłużonym.
Góra strony
|
| |
|
Układ
pokarmowy
Jest to zespół narządów, których
zadaniem jest przyjmowanie pokarmu, jego rozdrabnianie, trawienie, wchłanianie
substancji strawionych oraz wydalanie resztek niestrawionych i niezużytych.
Przewód pokarmowy dzieli się na:
a) jamę ustną, w której następuje rozdrobnienie pokarmu,
b) gardło i przełyk, przez które pokarm dostaje się do żołądka,
c) żołądek, w którym zachodzi wstępny proces trawienia,
d) jelito cienkie, gdzie odbywa się dalsze trawienie oraz wchłanianie
substancji odżywczych. Do pierwszej części jelita cienkiego - dwunastnicy,
uchodzą przewody dwóch wielkich gruczołów trawiennych - wątroby i trzustki,
e) jelito grube i odbytnica - nie strawione resztki pokarmu są
transportowane i wydalane na zewnątrz przez odbyt.
|
|
|
|
Układ
kostno-stawowy |
1. Mostek, 2. Żebra, 3.
Kręgi,
4. Miednica, 5. Szyjka
kości udowej,
6. Główka kości udowej,
7. Kość piszczelowa, 8.
Kość strzałkowa,
9. Kość udowa, 10. Kość
promieniowa,
11. Kość łokciowa, 12.
Kość ramienia,
13. Łopatka, 14.
Obojczyk
|
Odpowiedzialny jest on za wszelkie
ruchy dowolne, w tym także za poruszanie się.
Układ ten dzielimy na bierny i czynny. Kości połączone stawami i
układ wiązadeł stanowią bierny narząd ruchu. Mięśnie połączone
z kośćcem za pomocą ścięgnistych przyczepów stanowią czynny
aparat ruchu. Kurczące się mięśnie powodują ruch poszczególnych
części ciała względem siebie, zmianę położenia ciała,
wykonywanie pracy i tym podobne funkcje życiowe.
Kości człowieka dzielimy na:
- kości czaszki,
- kości tułowia: kręgosłup, klatka piersiowa,
- kości kończyny górnej: kości obręczy barkowej,
kości kończyny wolnej (ramię, kości przedramienia, kości ręki),
- kości kończyny dolnej: kości obręczy
biodrowej, kości kończyny wolnej (udo, kości goleni, kości
stopy).
Przy pływaniu szczególną rolę odgrywa:
a) obręcz barkowa i kończyna
górna poruszana siłą dużych grup mięśniowych takich jak:
- mięśnie grzbietu,
- mięśnie klatki piersiowej,
- przednia i tylna grupa mięśni ramienia.
Ważnymi stawami umożliwiającymi poruszanie się elementów pasa
barkowego względem siebie są staw barkowo-obojczykowy i staw
ramienny. Ze względu na ich duże obciążenie są one wzmocnione
lużnymi torebkami stawowymi i licznymi wiązadłami.
b) obręcz biodrowa i kończyna dolna poruszane są siłą
skurczu grup mięśniowych mających te przyczepy na tych kościach:
- mięśnie lędźwiowe
- mięśnie pośladkowe
- przednia i tylna grupa mięśni uda.
Ważnymi stawami umożliwiającymi pracę elementów pasa biodrowego
i kończyny dolnej są staw biodrowy i staw kolanowy. Są one
wzmocnione torebkami stawowymi i licznymi wiązadłami.
|
|